Peter Goudswaard

www.petergoudswaard.nl

Medea

 

 

 



Medea

Medea is een van de meest tot de verbeelding sprekende figuren uit de Griekse mythologie. Ze was een tovenares uit Kolchis. Ten koste van haar eigen familie hielp ze haar geliefde Jason om het Gulden Vlies te veroveren. Hij nam haar mee naar Griekenland, maar liet haar in de steek voor de dochter van Kreon, koning van Korinthe. Medea nam op gruwelijke manier wraak voor de ontrouw van haar man. Ze doodde eerst Jasons nieuwe geliefde en haar vader Kreon. Legendarisch werd ze omwille van de ijzig kille moord op haar eigen kinderen; het ultieme middel om haar ontrouwe man in het hart te treffen.

De mythe van Medea is door de eeuwen heen in talloze versies verteld. Thibaud Delpeut heeft als regisseur een grote affiniteit met het klassieke repertoire en maakte eerder het eigenzinnige Antigone-Kreon-Oidipous, een combinatie van drie tragedies van Sofocles bij Toneelgroep Amsterdam. Daarnaast is hij gefascineerd door sterke vrouwenfiguren die een fataal gevecht leveren met de werkelijkheid waarin ze leven. Met actrice Wendell Jaspers werkte hij eerder samen aan 4.48 Psychosis van Sarah Kane en Freule Julie van Strindberg, twee indringende vrouwenportretten. Nu speelt ze de tragische Medea, met Marlies Heuer als haar vertrouwelinge en maatschappelijk geweten.

Speciaal voor Zeeland Nazomerfestival en toegespitst op een schitterende locatie bij de Vest van Veere aan de oever van het Veerse Meer, wordt een nieuwe bewerking van Medea gespeeld, gebaseerd op de tragedies van Euripides en Seneca. De Napoleontische stadswallen functioneren als de muur tussen Medea en Jason. Hij krijgt toegang tot de stad door zijn vrouw in te ruilen voor een nieuwe bruid. Zij blijft buitengesloten. De motieven van een moeder om haar twee kinderen te doden, blijven een fascinerend gegeven.   

data 21 (try-out | 22 (première) | 23 | 24 | 25 | 28 | 29 | 30 | 31 aug | 1 sep
aanvang 20u30
duur ca 90 min

locatie Stenen Beer, Veere

tekst
Euripides en Seneca
vertaling en bewerking Alex Mallems
regie Thibaud Delpeut
vormgeving Roel van Berckelaer
met Wendell Jaspers, Marlies Heuer, Thomas Ryckewaert, Johan van Assche en Bram Gerrits
productie Theaterproductiehuis Zeelandia (Zeeland Nazomerfestival)
geluidsontwerp Pim van den Heuvel
lichtontwerp Casper Leemhuis
geluidstechniek Peter Goudswaard, Roald Groeneweg, AB Geluidstechniek
licht Leon Kipperman
Fotografie:
Lex de Meester en Roel Van Berckelaer

medea

medea

medea techniek

medea veere


pzc

Medea maakt diepe indruk

VEERE - De première van de tragedie 'Medea' woensdagavond bij de Vest in Veere in het kader van het Zeeland Nazomerfestival heeft diepe indruk gemaakt op het talrijk publiek.

De voorstelling is gebaseerd op de eeuwenoude mythe van Medea, de moeder die uit wraak op haar man, die haar voor een ander heeft verlaten, haar twee kinderen vermoordt. Regisseur Thibaud Delpeut legt in deze voorstelling verband tussen dit klassieke verhaal en hedendaagse rechtbankdossiers over kindermoorden. De specifieke locatie rond de Vest van Veere en de route naar de speelplek toe bieden een meerwaarde. Na het doven van de belichting aan het slot van de voorstelling hadden de toeschouwers duidelijk heel even tijd nodig om los te komen van de emotie, voordat er een krachtig applaus klonk van de tribune.


theaterkrant

4 sterren
Medea gestrand tussen natuur en stad
door: Dick van Teylingen gezien: 23 augustus 2012

medea

Ze komt van overzee, waar ze zelfs haar broer vermoordde om de Griekse held Jason te helpen en te redden. Twee zonen hebben ze. De liefde was groot, de toekomst leek van goud, maar toen Jasons exotische lief een belemmering bleek voor zijn maatschappelijke carrière, ruilde hij haar in voor de dochter van koning Kreon.

Medea blijft machteloos en berooid achter op de oever, een kind van de natuur die de cultuur van de stad niet zal bereiken en alles  wordt ontnomen. Ze is zwaargewond, maar heeft genoeg natuurkracht over om bloedgevaarlijk te zijn. Thibaud Delpeut maakt van het oude verhaal een glasheldere enscenering aan de oever van het Veerse Meer.

Achter het open water, links riet en bramen. Voor een grijs speelvlak, daarachter een hoge zwarte muur. Rechts onderbreekt een vestingtoren de hoekige borstwering van Veere. Zwaluwen scheren over, muggen en merels komen op het licht af. Aan de geluidshorizon meeuwen, ganzen en elk kwartier een carillon. Boven grote bomen en een molen komt de maan achter wolken vandaan. Zeeland speelt een sterke rol in het Zeeland Nazomerfestival.

Medea komt achteruitlopend op, alsof ze de tijd wil terugspoelen. Aan het einde van de voorstelling zal Jason hetzelfde doen. Zijn liefde voor Medea leeft nog steeds, maar hij koos voor een comfortabel leven voor hem en zijn zonen. Ook hij heeft alle reden om de loop van de gebeurtenissen te veranderen.

Op de dag dat ‘alles wordt teruggeschoten in de chaos’ laat Medea (Wendell Jaspers) haar woedende klachten los op de rechters die boven de muur op de dijk staan. Marlies Heuer, min, koor en ziekenzuster tegelijk, smoort haar emoties in een witte zakdoek als die te heftig worden. Kreon (Johan Van Assche) windt er geen doekjes om: je moet weg, want je bent gevaarlijk.

De machthebbers proberen het gevaar dat Medea heet te bezweren met het recht, de geestelijke gezondheidszorg en de rede. Juist van hun respect voor de redelijkheid maakt Medea gebruik. Ze stopt met haar verwijten en buigt mee met de argumenten van Jason (Thomas Ryckewaert) en Kreon om de tijd te kopen die ze nodig heeft. Op haar vraag: ‘Hou jij van je zonen, Jason?’ antwoordt hij: ‘Ze zijn mijn reden van bestaan.’ Daarmee tekent hij hun doodvonnis.

Medea is locatietheater op een plek die niet alleen prachtig is, maar ook betekenisvol. Regisseur Thibaud Delpeut richt de aandacht op de belangrijkste lijnen van het gruwelverhaal: die van moeder, vader en kinderen. Hij combineert de oerversie van Euripides met de argumenten van Seneca, met verslagen over kindermoorden van het Pieter Baan Centrum en met The Rag Rug, een gedicht van Ted Hughes. Hughes was de man van Sylvia Plath, die zelfmoord pleegde nadat ze boterhammen en bekers melk had klaargezet voor haar kinderen. Ze leed aan een bipolaire stoornis, die Medea in de voorstelling ook in de schoenen wordt geschoven. Ook Hughes’ minnares Assia Wevill pleegde zelfmoord. Zij nam de zoon die ze van Hughes kreeg mee in de dood. Een politieman doet het bodeverhaal: hij brengt verslag uit van wat hij aantrof in een woning waar een vrouw haar kinderen vermoordde.

Met Medea voegt Delpeut een indrukwekkende voorstelling toe aan zijn moderniseringen van Griekse drama’s, zonder de klassieke teksten tekort te doen. Somber en sober, goed gespeeld, zonder stemverheffing, doordacht en indringend.

(foto: Lex de Meester)

  • Elders

    De Telegraaf
    'Het is Delpeut en zijn acteurs wel gelukt om de mythische sluier af te leggen en er een hedendaagse noodkreet van te maken. Een voorstelling die je letterlijk de koude rillingen bezorgt.' Esther Kleuver
    NRC Handelsblad
    'Daar staat tegenover dat de toeschouwer op huiveringwekkende wijze wordt meegenomen door de aanvankelijk duistere, maar gaandeweg steeds begrijpelijker motieven van Medea.' Kester Freriks

standaard

Medea
maandag 27 augustus 2012, Auteur: Wouter Hillaert

medea
Deze Medea is een psychiatrisch geval in ziekenhuisplunje. Foto: Lex de Meester

Elke zomer zie je weer vele locaties van op geïmproviseerde theaterbankjes. Maar altijd weet je dat de meest bijzondere pas eind augustus zullen volgen, op het Zeeland Nazomer Festival. Geen ander festival weet in zijn omringende landschap plekken te kiezen die zo monumentaal en veelzeggend zijn dat voorstellingen er al beginnen voor ze begonnen zijn.

Dit jaar zijn het de vestingwerken van het Zeeuwse stadje Veere. Je wordt erheen geleid door een tunnel, als naar een middeleeuwse kerker. Dan rijzen daar de wallen voor je knipperende ogen op: metershoge, ondoordringbare steenmassa. Wie kan daar tegenop?

Onderaan huist de toverkol Medea, als in een vergeetput. Actrice Wendell Jaspers is in een wit ziekenhuisplunje gestopt. Voor Thibaut Delpeut, de jongste grote repertoireregisseur van Nederland, is deze Medea geen kol – misschien een beetje Michelle Martin, maar vooral een psychiatrisch geval. Haar drama heet hier criminologie.

Proces-verbaal

Van boven op de grondvesten van de Griekse stadstaat komt het patriarchaat haar toestand opmeten. Er is haar geliefde Jason (Thomas Ryckewaert), die haar ‘voor de kinderen' opgaf voor een koningsdochter. En koning Kreoon (Johan Van Assche), die samen met een eigentijdse rechercheur (Bram Gerrits) de arm der wet symboliseert.

Medea's ziektebeeld wordt afgeraffeld als een proces-verbaal. Het maakt haar hele verzet tegen de traditie meteen onschadelijk. Deze Medea is louter haar eigen probleem, niet het onze.

Delpeut is niet alleen in rechtbankdossiers rond kindermoorden gaan graven, maar ook in de getroebleerde relatie van het schrijverskoppel Ted Hughes en Sylvia Plath. Dat opent een veelzijdige kijk op Euripides' klassieker, met vele verschillende taalregisters.

Alleen werken ze elkaar niet altijd in de hand. Terwijl van Medea weer een vrouw in pure liefdesnood wordt gemaakt, toont de maatschappij zich als een onaanraakbare macht die elk afwijkend gedrag meteen colloqueert en criminaliseert. Het lijkt wel over twee verschillende vrouwen te gaan. Medea hangt niet altijd samen.

En al blijft de zegging van de acteurs ook wat hoogluidend door hun microfoontjes, toch weet Delpeut te boeien met een paar knappe beelden en één weldadig slotmoment. Daar slaat alle afstand weg, en gaat iedereen mee in het bad. Fysieke angst hebben we gevoeld. Voor hoe deze samenleving haar vestingen tegen al wat vreemd is, optrekt als een groot gelijk. Het failliet van dat gelijk knaagt al aan haar grondvesten.


terug naar boven

All rights reserved © 2015 www.petergoudswaard.nl